Borsadan stokçuluk manifestosu

ATB Başkanı Ali Çandır, karaborsacılıkla depoculuğun karıştırılmaması gerektiğini belirterek, “Mallarını her depolayanı karaborsacı ilan edersek tarımı tamamen bitiririz” dedi. Çandır ayrıca, Hal Yasası için hazırlanan taslağın, önce sektörün paydaşlarına sunulması gerektiğine yaparak, aile çiftçiliğini destekleyen politikaların acilen hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi

Antalya Ticaret Borsası (ATB) Kasım ayı olağan meclis toplantısı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci başkanlığında yapıldı. Yönetimin bir aylık çalışması hakkında üyelerin bilgilendirildiği mecliste, sektörel konular da gündeme geldi. Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, mecliste yaptığı konuşmada, ekonomiye ve tarım sektörüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Başkan Çandır, konuşmasında vatani görevini yerine getirirken şehit olanları saygıyla andığını dile getirdi.

Önce sektöre sorulmalı

Çandır konuşmasında, tarım sektörünün enflasyonu diğer sektörlerden çok daha az etkilediğini söylerken, tarımda küçük üreticinin her geçen gün sektörden çekilmek zorunda kaldığını, bu nedenle aile çiftçiliğini destekleyen politikaların acilen hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Çandır, Hal Yasası hakkında, “Her değişiklikte, mevcut sorunların giderileceğinin belirtilmesine rağmen sorunların daha derinleştiğini üzülerek takip ediyoruz. Yeni düzenleme ile hal sistemi içerisindeki komisyonculuğun kaldırılması öngörülüyor. Hazırlanan taslağın, önce sektörün görüşüne sunulması, geri bildirimler de dikkate alınarak yeniden ele alınması gerektiğini düşünüyorum” dedi.

Küçülen sektör: Tarım

Kasım ayının tarım sektörü için sancılı geçtiğine vurgu yapan Çandır, “Yaşadığımız enflasyonun baş sorumlusu olarak gösterilen tarımsal üretim ve ticaretin enflasyonu, yani tarım Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), yıllık yüzde 16 civarındadır. Buna karşılık yurt dışı üretici enflasyonu (YD ÜFE)  yüzde 55’ten fazla, yurt içi üretici enflasyonu ise yüzde 40’tan fazladır. Bu fiyat artışlarını yaşamış olan üretici ve ticaret kesimi, tüketiciye bunu yüzde 25 olarak yansıtabilmiştir. Bu dönemde tarımsal üretim ve ticaret ile uğraşanlar ilan edilen tüketici enflasyonunu aşağıya çeken bir görev üstlenmiştir. Eğer bu karşılaştırmayı yıllar boyunca yaparsak göreceğiz ki aslında tarım sektörü, diğer sektörlerden çok daha az düzeyde enflasyonu etkilemiştir. Tarım sektöründen çekilme eğiliminin bir sebebi de budur. Maliyetlerini, fiyatlarına yansıtamayan bir sektör büyüyemez. Nitekim son açıklanan büyüme rakamlarında küçülen tek sektör tarım sektörüdür. Herkes şundan emin olsun ki, bu küçülme üreticinin tembelliğinden değildir” diye konuştu.

Karşılıksız senette artış

Son açıklanan verilere göre Antalya’da, karşılıksız çek ve protesto senet çeşitlerinde şimdiye kadar karşılaşmadıkları bir artışın söz konusu olduğunu söyleyen Çandır, “Karşılıksız çek âdetinde yüzde 50 artış varken karşılıksız çek tutarında yüzde 150’lik artış yaşanmıştır. Yani büyük tutarlı çeklerde ödeme zorluğu daha çok yaşanmıştır. Karşılıksız çekte, Türkiye ortalamasının altında kalmamız bizlere teselli olmuştur. Borcuna sadakatte bildiğiniz gibi kentimiz öteden beri hep ön sıralarda bulunmuştur. Yani zorluklara karşın, borçlarımız konusunda hala nispi yüksek ödeme oranlarına sahibiz. Kentimizin borcuna sadık olma özelliği, kredi talep etme eğiliminde de etkisini göstermektedir. Ülkemiz ortalama kredi büyümesi yüzde 30 iken kentimizde bu oran yüzde 32 olarak gerçekleşmiştir. Sektörel kredilerde, kentimizde en yüksek büyüme toptan ticarette yüzde 140 ile gerçekleşmiştir. Ziraatte ise yüzde 20’lik bir artış olmuştur” şeklinde açıklama yaptı.

Tarım ticareti yeniden ele alınmalı

Ülkemizde tarımsal hasadın ortalama 2 ayda yapıldığını belirten Çandır, karaborsacılıkla depoculuğun karıştırılmaması gerektiğini söyledi. Başkan Çandır, “Stoklama faaliyeti, karaborsacılığa giriyorsa o bir suçtur ve cezası sonuna kadar verilmelidir. Burada dikkat edilmesi gereken hayati konu; suç işleyenle yasalara uygun olarak emeği, alın teri ve namusuyla çalışanları kesin ifadelerle ayrı tutabilmektir. Mallarını her depolayanı karaborsacı ilan edersek tarımı tamamen bitiririz. Sorun baskınlarla çözülemeyecek kadar derindir. Tarımda hastalıklarla mücadele, planlama, üretim ve ticaretin yeniden ele alınması gerekmektedir” diye konuştu.

Yeniden ele alınmalı

Sık sık değiştirilmesi ile gündemde olan Hal Yasası hakkında konuşan Çandır, “Her değişiklikte, mevcut sorunların giderileceğinin belirtilmesine rağmen sorunların daha derinleştiğini üzülerek takip ediyoruz. Yeni düzenleme ile hal sistemi içerisindeki komisyonculuğun kaldırılması öngörülüyor. Yapılan düzenlemeyi sektörün diğer paydaşları gibi bizler de ikinci, üçüncü ağızdan öğreniyoruz. Hazırlanan taslağın, önce sektörün görüşüne sunulması, geri bildirimler de dikkate alınarak yeniden ele alınması gerektiğini düşünüyorum” diye konuştu.

Küçük çiftçi desteklenmeli

Başkan Çandır, dünyadaki tarımsal üretimin yaklaşık yüzde 56‘sını, toplam gıdanın yüzde 80’ini küçük çiftçilerin ürettiğini söyleyerek, “Bizde ise küçük üretici her geçen gün üretimden elini çekmek zorunda kalıyor. Bunun tarımın sürekliliği ve devamı açısından risk olarak görüyoruz, başta kooperatif modeli olmak üzere küçük üreticinin bir an önce örgütlenmesi gerekiyor. Kooperatif sisteminin yenilenerek etkili performans kriterleriyle denetiminin sağlanması, örgütlenme modelinin başarıya ulaşmasını sağlayacaktır. Tarımsal biyoçeşitliliğin sürdürülmesine yardımcı olan aile çiftçiliği, geleneksel ürün ve gıdaların korunmasını sağlıyor, yerel ekonomilerin gelişmesine katkı sunuyor. Çünkü onlar, tarımı sadece ekonomik faaliyet olarak görmüyor, yaşam biçimi olarak da görüyor. Tarımdaki depremleri yapısı nedeniyle daha hafif atlatan aile çiftçiliğinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir olması için pazarlara erişimin kolaylaştırılması, teknoloji ve yayım hizmetlerine erişimin sağlanması, sosyo-kültürel koşulların geliştirilmesi gerekiyor. Bu nedenle aile çiftçiliği destekleyen politikaların acilen hayata geçirilmesi gerekiyor. Küçük çiftçi yaşatılmalı, aile tarımı desteklenmelidir” dedi. DİLAN ERAY